Accueil

Enrichir et dynamiser la recherche quantitative sociale et de santé au Québec

Publications scientifiques

3004903 1 apa 4 default desc 35 https://ciqss.org/wp-content/plugins/zotpress/
%7B%22status%22%3A%22success%22%2C%22updateneeded%22%3Afalse%2C%22instance%22%3Afalse%2C%22meta%22%3A%7B%22request_last%22%3A0%2C%22request_next%22%3A0%2C%22used_cache%22%3Atrue%7D%2C%22data%22%3A%5B%7B%22key%22%3A%22JQPY3F76%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A3004903%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22Mar%5Cu00e9chal%22%2C%22parsedDate%22%3A%222026-05%22%2C%22numChildren%22%3A1%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%202%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BMar%26%23xE9%3Bchal%2C%20R.%20%282026%29.%20%26lt%3Bi%26gt%3BS%26%23xE9%3Bdentarit%26%23xE9%3B%20des%20personnes%20a%26%23xEE%3Bn%26%23xE9%3Bes%26%23x202F%3B%3A%20seuils%20critiques%20et%20impacts%20m%26%23xE9%3Btaboliques%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B.%20%26lt%3Ba%20class%3D%26%23039%3Bzp-DOIURL%26%23039%3B%20href%3D%26%23039%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.71892%5C%2F11143%5C%2F1822%26%23039%3B%26gt%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.71892%5C%2F11143%5C%2F1822%26lt%3B%5C%2Fa%26gt%3B%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22journalArticle%22%2C%22title%22%3A%22S%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9%20des%20personnes%20a%5Cu00een%5Cu00e9es%20%3A%20seuils%20critiques%20et%20impacts%20m%5Cu00e9taboliques%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Ren%5Cu00e9%22%2C%22lastName%22%3A%22Mar%5Cu00e9chal%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22Introduction%20Au%20cours%20du%20dernier%20si%5Cu00e8cle%2C%20la%20transition%20d%5Cu2019une%20soci%5Cu00e9t%5Cu00e9%20manufacturi%5Cu00e8re%20vers%20une%20%5Cu00e9conomie%20du%20savoir%20a%20profond%5Cu00e9ment%20modifi%5Cu00e9%20nos%20modes%20de%20vie%2C%20favorisant%20l%5Cu2019augmentation%20des%20comportements%20s%5Cu00e9dentaires%2C%20d%5Cu00e9finis%20comme%20des%20activit%5Cu00e9s%20%5Cu00e0%20faible%20d%5Cu00e9pense%20%5Cu00e9nerg%5Cu00e9tique%20r%5Cu00e9alis%5Cu00e9es%20en%20position%20assise%2C%20allong%5Cu00e9e%20ou%20inclin%5Cu00e9e.%20Distincts%20de%20l%5Cu2019inactivit%5Cu00e9%20physique%2C%20ces%20comportements%20peuvent%20%5Cu00eatre%20%5Cu00e9lev%5Cu00e9s%20m%5Cu00eame%20chez%20des%20individus%20respectant%20les%20recommandations%20d%5Cu2019activit%5Cu00e9%20physique%2C%20et%20sont%20aujourd%5Cu2019hui%20reconnus%20comme%20un%20d%5Cu00e9terminant%20majeur%20de%20la%20sant%5Cu00e9.%20Les%20donn%5Cu00e9es%20scientifiques%20d%5Cu00e9montrent%20en%20effet%20qu%5Cu2019une%20s%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9%20prolong%5Cu00e9e%20accro%5Cu00eet%20les%20risques%20de%20mortalit%5Cu00e9%20pr%5Cu00e9matur%5Cu00e9e%2C%20de%20maladies%20cardiovasculaires%20et%20de%20nombreuses%20conditions%20chroniques.%20Cette%20probl%5Cu00e9matique%20est%20particuli%5Cu00e8rement%20pr%5Cu00e9occupante%20chez%20les%20personnes%20a%5Cu00een%5Cu00e9es%2C%20qui%20constituent%20le%20groupe%20le%20plus%20s%5Cu00e9dentaire%20de%20la%20population%20et%20chez%20qui%20les%20effets%20d%5Cu00e9l%5Cu00e9t%5Cu00e8res%20touchent%20la%20sant%5Cu00e9%20physique%2C%20cognitive%20et%20psychosociale%2C%20compromettant%20l%5Cu2019autonomie%20et%20la%20qualit%5Cu00e9%20de%20vie.%20Or%2C%20la%20s%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9%20repr%5Cu00e9sente%20un%20comportement%20modifiable%20%3A%20r%5Cu00e9duire%20le%20temps%20total%20pass%5Cu00e9%20assis%20ou%20interrompre%20r%5Cu00e9guli%5Cu00e8rement%20les%20p%5Cu00e9riodes%20prolong%5Cu00e9es%20par%20des%20mouvements%20l%5Cu00e9gers%20entra%5Cu00eene%20des%20b%5Cu00e9n%5Cu00e9fices%20cardiom%5Cu00e9taboliques%20mesurables.%20Dans%20ce%20contexte%2C%20%5Cu00e9tudier%20les%20m%5Cu00e9canismes%2C%20les%20d%5Cu00e9terminants%20et%20les%20strat%5Cu00e9gies%20efficaces%20pour%20r%5Cu00e9duire%20la%20s%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9%20appara%5Cu00eet%20essentiel%20pour%20soutenir%20un%20vieillissement%20en%20sant%5Cu00e9.%20Objectifs%20Cette%20th%5Cu00e8se%20avait%20pour%20premier%20objectif%20d%5Cu2019%5Cu00e9valuer%20l%5Cu2019efficacit%5Cu00e9%20des%20mesures%20absolue%20et%20relative%20du%20temps%20de%20s%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9%20pour%20estimer%20les%20risques%20de%20sant%5Cu00e9%20chez%20les%20a%5Cu00een%5Cu00e9s%20et%20identifier%20un%20seuil%20relatif%20associ%5Cu00e9%20%5Cu00e0%20une%20hausse%20de%20la%20multimorbidit%5Cu00e9.%20Le%20deuxi%5Cu00e8me%20objectif%20%5Cu00e9tait%20de%20d%5Cu00e9terminer%20si%20l%5Cu2019interruption%20r%5Cu00e9guli%5Cu00e8re%20d%5Cu2019une%20p%5Cu00e9riode%20prolong%5Cu00e9e%20de%20s%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9%20par%20des%20%5Cu00e9pisodes%20de%20marche%20l%5Cu00e9g%5Cu00e8re%20influence%20la%20flexibilit%5Cu00e9%20m%5Cu00e9tabolique%20chez%20des%20personnes%20a%5Cu00een%5Cu00e9es%20s%5Cu00e9dentaires.%20M%5Cu00e9thodologie%20Deux%20%5Cu00e9tudes%20distinctes%20ont%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20men%5Cu00e9es%20pour%20r%5Cu00e9pondre%20%5Cu00e0%20ces%20deux%20objectifs.%20La%20premi%5Cu00e8re%20a%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20effectu%5Cu00e9e%20%5Cu00e0%20l%5Cu2019aide%20des%20donn%5Cu00e9es%20de%20l%5Cu2019Enqu%5Cu00eate%20canadienne%20sur%20les%20mesures%20de%20la%20sant%5Cu00e9%20%28ECMS%29%20accomplies%20par%20Statistique%20Canada%20sur%20des%20cycles%20de%202%20ans.%20Les%20donn%5Cu00e9es%20des%20personnes%20%5Cu00e2g%5Cu00e9es%20de%2065%20ans%20et%20plus%20vivant%20dans%20les%2010%20provinces%20du%20Canada%20ont%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20extraites%20sur%20une%20p%5Cu00e9riode%20de%205%20cycles%2C%20soit%20de%202007%20%5Cu00e0%202017.%20Les%20analyses%20ont%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20r%5Cu00e9alis%5Cu00e9es%20en%20incluant%20les%202641%20individus%20qui%20respectaient%20les%20crit%5Cu00e8res%20d%5Cu2019inclusion%2C%20soit%20%3A%20avoir%20des%20donn%5Cu00e9es%20d%5Cu2019acc%5Cu00e9l%5Cu00e9rom%5Cu00e9trie%20valides%20%28minimum%20de%204%20jours%20incluant%20un%20jour%20de%20fin%20de%20semaine%29%20et%20avoir%20rempli%20les%20questions%20de%20l%5Cu2019enqu%5Cu00eate%20concernant%20les%20conditions%20de%20sant%5Cu00e9.%20La%20premi%5Cu00e8re%20%5Cu00e9tape%20a%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20de%20comparer%20le%20quartile%20des%20individus%20les%20plus%20s%5Cu00e9dentaires%20%28Q4%29%20au%20quartile%20des%20moins%20s%5Cu00e9dentaires%20%28Q1%29%20en%20temps%20absolu%20de%20s%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9%20et%20en%20temps%20relatif%20%28temps%20s%5Cu00e9dentaire%20%28min%29%20%5C%2F%20temps%20total%20de%20port%20%28min%29%29%20en%20termes%20de%20conditions%20de%20sant%5Cu00e9.%20%5Cu00c0%20l%5Cu2019aide%20des%20r%5Cu00e9sultats%20de%20ce%20premier%20volet%2C%20des%20courbes%20ROC%20%28de%20l%5Cu2019anglais%20receiver%20operating%20characteristic%29%20ont%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20utilis%5Cu00e9es%20afin%20de%20d%5Cu00e9terminer%20les%20points%20de%20coupure%2C%20pour%20identifier%20le%20seuil%20en%20temps%20relatif%20%5Cu00e0%20partir%20duquel%20les%20risques%20de%20pr%5Cu00e9senter%20une%20multimorbidit%5Cu00e9%20%28soit%20avoir%20deux%20conditions%20de%20sant%5Cu00e9%20et%20plus%29%20augmente%20significativement.%20%5Cu00c9galement%2C%20les%20rapports%20de%20cotes%20%28odds%20ratios%29%20ont%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20calcul%5Cu00e9s%20%5Cu00e0%20l%5Cu2019aide%20de%20r%5Cu00e9gressions%20logistiques%20multivari%5Cu00e9es.%20Par%20ailleurs%2C%20l%5Cu2019%5Cu00e9tude%20clinique%20a%20recrut%5Cu00e9%2012%20personnes%20%5Cu00e2g%5Cu00e9es%20de%2065%20%5Cu00e0%2080%20ans%20%289%20femmes%20et%203%20hommes%29%20qui%20ont%20particip%5Cu00e9%20%5Cu00e0%20un%20protocole%20chass%5Cu00e9%5Cu2011crois%5Cu00e9%20contrebalanc%5Cu00e9%20comprenant%20trois%20conditions%20exp%5Cu00e9rimentales%2C%20chacune%20correspondant%20%5Cu00e0%20une%20journ%5Cu00e9e%20de%208%20heures%20en%20position%20assise.%20Dans%20la%20condition%20contr%5Cu00f4le%2C%20les%20participants%20demeuraient%20assis%20sans%20interruption%20durant%20l%5Cu2019ensemble%20des%208%20heures.%20Les%20deux%20conditions%20exp%5Cu00e9rimentales%20consistaient%20%5Cu00e0%20interrompre%20la%20s%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9%20soit%20%3A%20Break60%29%20toutes%20les%2060%20minutes%20par%206%20minutes%20de%20marche%20d%5Cu2019intensit%5Cu00e9%20l%5Cu00e9g%5Cu00e8re%2C%20ou%20Break30%29%20toutes%20les%2030%20minutes%20par%203%20minutes%20de%20marche%20d%5Cu2019intensit%5Cu00e9%20l%5Cu00e9g%5Cu00e8re.%20%5Cu00c0%20chaque%20journ%5Cu00e9e%20exp%5Cu00e9rimentale%2C%20les%20%5Cu00e9changes%20gazeux%2C%20les%20signes%20vitaux%20ainsi%20que%20des%20%5Cu00e9chantillons%20sanguins%20et%20de%20salive%20%5Cu00e9taient%20recueillis%20%5Cu00e0%20toutes%20les%20heures%2C%20imm%5Cu00e9diatement%20avant%20les%20interruptions%20pr%5Cu00e9vues.%20Les%20participants%20se%20pr%5Cu00e9sentaient%20chaque%20matin%20%5Cu00e0%20jeun%20depuis%20au%20moins%208%20heures%20et%20demeuraient%20assis%20immobiles%20%5Cu00e0%20leur%20arriv%5Cu00e9e%20afin%20d%5Cu2019assurer%20un%20%5Cu00e9tat%20de%20repos%20uniforme%20avant%20la%20prise%20des%20mesures%20de%20base.%20La%20flexibilit%5Cu00e9%20m%5Cu00e9tabolique%20a%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20%5Cu00e9valu%5Cu00e9e%20%5Cu00e0%20l%5Cu2019aide%20de%20deux%20approches%20compl%5Cu00e9mentaires%2C%20soit%20la%20variance%20quotidienne%20des%20r%5Cu00e9ponses%20m%5Cu00e9taboliques%20d%5Cu00e9riv%5Cu00e9e%20des%20mesures%20horaires%20d%5Cu2019insuline%20et%20de%20RER%2C%20ainsi%20que%20l%5Cu2019amplitude%20des%20r%5Cu00e9ponses%20calcul%5Cu00e9e%20par%20la%20m%5Cu00e9thode%20pic%5Cu2011%5Cu00e0%5Cu2011creux%20comparant%20la%20valeur%20maximale%20au%20niveau%20de%20base.%20R%5Cu00e9sultats%20En%20comparant%20le%20groupe%20Q4%20au%20groupe%20Q1%2C%20aucune%20association%20significative%20avec%20les%20conditions%20de%20sant%5Cu00e9%20n%5Cu2019a%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20observ%5Cu00e9e%20pour%20le%20temps%20s%5Cu00e9dentaire%20absolu%20%28absolute%20sedentary%20time%3B%20ASBT%29.%20En%20revanche%2C%20la%20m%5Cu00eame%20comparaison%20effectu%5Cu00e9e%20avec%20le%20temps%20s%5Cu00e9dentaire%20relatif%20%28relative%20sedentary%20time%3B%20RSBT%29%20montre%20que%20le%20groupe%20RSBT%5Cu2011Q4%20%28n%20%3D%20660%29%2C%20compar%5Cu00e9%20au%20groupe%20RSBT%5Cu2011Q1%20%28n%20%3D%20660%29%2C%20pr%5Cu00e9sente%20une%20pr%5Cu00e9valence%20significativement%20plus%20%5Cu00e9lev%5Cu00e9e%20%28toutes%20les%20valeurs%20p%20%26lt%3B%200%2C01%29%20de%20cancers%20%28160%20vs%20110%29%2C%20de%20maladies%20cardiovasculaires%20%28422%20vs%20326%29%2C%20m%5Cu00e9taboliques%20%28276%20vs%20194%29%20et%20musculosquelettiques%20%28407%20vs%20345%29%2C%20ainsi%20qu%5Cu2019une%20multimorbidit%5Cu00e9%20plus%20fr%5Cu00e9quente%20%28462%20vs%20350%29.%20Apr%5Cu00e8s%20ajustement%20pour%20les%20facteurs%20de%20confusion%20%28activit%5Cu00e9%20physique%20mod%5Cu00e9r%5Cu00e9e%20%5Cu00e0%20vigoureuse%2C%20type%20de%20logement%2C%20revenu%2C%20niveau%20d%5Cu2019%5Cu00e9ducation%2C%20statut%20marital%2C%20saison%20du%20port%20d%5Cu2019acc%5Cu00e9l%5Cu00e9rom%5Cu00e8tre%2C%20consommation%20d%5Cu2019alcool%20et%20tabagisme%29%2C%20ces%20associations%20demeuraient%20significatives%2C%20%5Cu00e0%20l%5Cu2019exception%20des%20conditions%20musculosquelettiques.%20%5Cu00c0%20l%5Cu2019aide%20de%20la%20m%5Cu00eame%20cohorte%20et%20avec%20les%20donn%5Cu00e9es%20de%20s%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9%20relatives%20%28%25%20du%20temps%20d%5Cu2019%5Cu00e9veil%29%2C%20le%20seuil%20optimal%20permettant%20d%5Cu2019identifier%20la%20multimorbidit%5Cu00e9%20a%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20%5Cu00e9tabli%20%5Cu00e0%20un%20RSBT%20sup%5Cu00e9rieur%20%5Cu00e0%2079%2C4%20%25%20%28AUC%20%3D%200%2C579%20%5B0%2C557%5Cu20130%2C601%5D%29.%20Les%20personnes%20d%5Cu00e9passant%20ce%20seuil%20pr%5Cu00e9sentaient%20une%20probabilit%5Cu00e9%20accrue%20de%20multimorbidit%5Cu00e9%2C%20avec%20un%20rapport%20de%20cotes%20de%201%2C58%20%28IC%2095%20%25%20%3A%201%2C35%5Cu20131%2C84%29.%20Apr%5Cu00e8s%20ajustement%20pour%20l%5Cu2019ensemble%20des%20covariables%2C%20ce%20risque%20demeurait%20significativement%20%5Cu00e9lev%5Cu00e9%2C%20avec%20un%20rapport%20de%20cotes%20de%201%2C29%20%28IC%2095%20%25%20%3A%201%2C09%5Cu20131%2C53%29.%20Du%20c%5Cu00f4t%5Cu00e9%20de%20l%5Cu2019%5Cu00e9tude%20clinique%2C%20les%20valeurs%20de%20Respiratory%20Exchange%20Ratio%20%28RER%29%20au%20d%5Cu00e9but%20de%20chaque%20journ%5Cu00e9e%20exp%5Cu00e9rimentale%20ne%20diff%5Cu00e9raient%20pas%20entre%20les%20trois%20conditions%20%28noBreak%20%3D%200%2C81%3B%20Break30%20%3D%200%2C80%3B%20Break60%20%3D%200%2C81%3B%20p%20%3D%200%2C699%29.%20En%20ce%20qui%20concerne%20la%20flexibilit%5Cu00e9%20m%5Cu00e9tabolique%2C%20la%20condition%20Break30%20pr%5Cu00e9sentait%20une%20variance%20du%20RER%20significativement%20plus%20%5Cu00e9lev%5Cu00e9e%20que%20la%20condition%20contr%5Cu00f4le%2C%20tandis%20qu%5Cu2019aucune%20diff%5Cu00e9rence%20n%5Cu2019%5Cu00e9tait%20observ%5Cu00e9e%20pour%20la%20variance%20des%20niveaux%20d%5Cu2019insuline.%20Par%20ailleurs%2C%20une%20tendance%20%5Cu00e0%20une%20diminution%20de%20l%5Cu2019oxydation%20des%20lipides%20en%20apr%5Cu00e8s%5Cu2011midi%20a%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20not%5Cu00e9e%20en%20Break30%20comparativement%20%5Cu00e0%20noBreak%20%28p%20%3D%200%2C062%29%2C%20alors%20qu%5Cu2019aucune%20diff%5Cu00e9rence%20n%5Cu2019%5Cu00e9tait%20observ%5Cu00e9e%20pour%20l%5Cu2019oxydation%20des%20glucides.%20Une%20analyse%20plus%20d%5Cu00e9taill%5Cu00e9e%20du%20RER%20r%5Cu00e9v%5Cu00e8le%20des%20diff%5Cu00e9rences%20significatives%20%5Cu00e0%20certains%20moments%20de%20la%20journ%5Cu00e9e%20%3A%20la%20condition%20Break30%20pr%5Cu00e9sentait%20un%20RER%20plus%20%5Cu00e9lev%5Cu00e9%20%5Cu00e0%20T4%20%280%2C86%20%5Cu00b1%200%2C04%20vs%200%2C83%20%5Cu00b1%200%2C04%3B%20post%5Cu2011hoc%20%3D%200%2C0032%29%20et%20%5Cu00e0%20T7%20%280%2C90%20%5Cu00b1%200%2C05%20vs%200%2C87%20%5Cu00b1%200%2C04%3B%20p%20%3D%200%2C002%29%20par%20rapport%20%5Cu00e0%20la%20condition%20contr%5Cu00f4le.%20De%20plus%2C%20le%20RER%20est%20demeur%5Cu00e9%20relativement%20stable%20en%20Break30%20de%20T1%20%5Cu00e0%20T6.%20Enfin%2C%20la%20comparaison%20des%20deltas%20pr%5Cu00e9%5Cu2011post%20d%5Cu00e9jeuner%20et%20pr%5Cu00e9%5Cu2011post%20d%5Cu00eener%20met%20en%20%5Cu00e9vidence%20une%20interaction%20significative%20condition%20%5Cu00d7%20temps%2C%20la%20r%5Cu00e9ponse%20de%20Break30%20diff%5Cu00e9rant%20de%20celles%20observ%5Cu00e9es%20pour%20Break60%20et%20noBreak%20%28p%20%3D%200%2C009%29.%20Pour%20ce%20qui%20est%20des%20param%5Cu00e8tres%20sanguins%2C%20aucune%20diff%5Cu00e9rence%20conditionnelle%20n%5Cu2019a%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20observ%5Cu00e9e%20concernant%20la%20dynamique%20du%20glucose%2C%20bien%20qu%5Cu2019un%20effet%20principal%20du%20temps%20ait%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20d%5Cu00e9tect%5Cu00e9.%20En%20revanche%2C%20pour%20les%20acides%20gras%20libres%20%28non%5Cu2011esterified%20fatty%20acids%3B%20NEFA%29%2C%20une%20interaction%20significative%20condition%20%5Cu00d7%20temps%20a%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20mise%20en%20%5Cu00e9vidence.%20En%20apr%5Cu00e8s%5Cu2011midi%2C%20l%5Cu2019aire%20sous%20la%20courbe%20des%20concentrations%20des%20NEFA%20%5Cu00e9taient%20significativement%20plus%20%5Cu00e9lev%5Cu00e9es%20dans%20les%20conditions%20Break60%20%28post-hoc%20%3D%200%2C002%29%20et%20Break30%20%28post-hoc%20%3D%200%2C038%29%20comparativement%20%5Cu00e0%20la%20condition%20contr%5Cu00f4le.%20Conclusion%20Dans%20l%5Cu2019ensemble%2C%20les%20r%5Cu00e9sultats%20de%20cette%20th%5Cu00e8se%20montrent%20que%20la%20mesure%20de%20la%20s%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9%20gagnerait%20%5Cu00e0%20d%5Cu00e9passer%20les%20mesures%20absolues%20du%20temps%20assis%20au%20profit%20d%5Cu2019indicateurs%20relatifs%2C%20tels%20que%20la%20proportion%20du%20temps%20d%5Cu2019%5Cu00e9veil%20pass%5Cu00e9e%20en%20comportements%20s%5Cu00e9dentaires.%20Cette%20approche%2C%20fond%5Cu00e9e%20sur%20le%20temps%20relatif%2C%20permet%20de%20mieux%20distinguer%20les%20profils%20de%20risque%20associ%5Cu00e9s%20%5Cu00e0%20la%20s%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9%2C%20d%5Cu2019am%5Cu00e9liorer%20la%20comparabilit%5Cu00e9%20entre%20individus%20et%20entre%20%5Cu00e9tudes%2C%20et%20d%5Cu2019offrir%20des%20balises%20plus%20pertinentes%20pour%20l%5Cu2019%5Cu00e9tablissement%20de%20seuils%20cliniques.%20%5Cu00c0%20cet%20%5Cu00e9gard%2C%20les%20analyses%20du%20deuxi%5Cu00e8me%20article%20indiquent%20qu%5Cu2019exc%5Cu00e9der%2079%2C4%20%25%20du%20temps%20d%5Cu2019%5Cu00e9veil%20en%20comportements%20s%5Cu00e9dentaires%20est%20associ%5Cu00e9%20%5Cu00e0%20une%20probabilit%5Cu00e9%20significativement%20accrue%20de%20multimorbidit%5Cu00e9%20chez%20les%20personnes%20a%5Cu00een%5Cu00e9es%20vivant%20dans%20la%20communaut%5Cu00e9%2C%20mettant%20ainsi%20en%20%5Cu00e9vidence%20un%20seuil%20critique%20susceptible%20d%5Cu2019%5Cu00e9clairer%20les%20futures%20recommandations%20cliniques.%20Par%20ailleurs%2C%20les%20pr%5Cu00e9sents%20r%5Cu00e9sultats%20soulignent%20que%20l%5Cu2019organisation%20du%20temps%20assis%20repr%5Cu00e9sente%20un%20d%5Cu00e9terminant%20compl%5Cu00e9mentaire%20de%20la%20sant%5Cu00e9%20m%5Cu00e9tabolique.%20Le%20fait%20d%5Cu2019interrompre%20r%5Cu00e9guli%5Cu00e8rement%20les%20p%5Cu00e9riodes%20prolong%5Cu00e9es%20de%20s%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9%20par%20de%20br%5Cu00e8ves%20marches%20d%5Cu2019intensit%5Cu00e9%20l%5Cu00e9g%5Cu00e8re%2C%20par%20exemple%20trois%20minutes%20toutes%20les%2030%20minutes%2C%20semble%20favoriser%20une%20meilleure%20flexibilit%5Cu00e9%20m%5Cu00e9tabolique%20que%20des%20p%5Cu00e9riodes%20continues%20en%20position%20assise.%20Ces%20interruptions%20induisent%20des%20adaptations%20m%5Cu00e9taboliques%20potentiellement%20b%5Cu00e9n%5Cu00e9fiques%2C%20sugg%5Cu00e9rant%20qu%5Cu2019il%20s%5Cu2019agit%20d%5Cu2019une%20strat%5Cu00e9gie%20simple%20et%20applicable%20pour%20am%5Cu00e9liorer%20la%20sant%5Cu00e9%20m%5Cu00e9tabolique%20chez%20les%20personnes%20vieillissantes.%20Ainsi%2C%20les%20travaux%20de%20cette%20th%5Cu00e8se%20posent%20des%20bases%20solides%20pour%20affiner%20la%20mesure%20de%20la%20s%5Cu00e9dentarit%5Cu00e9.%20Ils%20contribuent%20%5Cu00e9galement%20%5Cu00e0%20orienter%20la%20conception%20d%5Cu2019interventions%20et%20de%20seuils%20cliniques%20plus%20pertinents.%20Enfin%2C%20ils%20ouvrent%20la%20voie%20%5Cu00e0%20des%20recherches%20futures%20visant%20%5Cu00e0%20optimiser%20ces%20approches%20afin%20de%20soutenir%20un%20vieillissement%20en%20sant%5Cu00e9.%22%2C%22date%22%3A%222026-05%22%2C%22section%22%3A%22%22%2C%22partNumber%22%3A%22%22%2C%22partTitle%22%3A%22%22%2C%22DOI%22%3A%2210.71892%5C%2F11143%5C%2F1822%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22https%3A%5C%2F%5C%2Fhdl.handle.net%5C%2F11143%5C%2F24930%22%2C%22PMID%22%3A%22%22%2C%22PMCID%22%3A%22%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22fr%22%2C%22collections%22%3A%5B%22P5VPCIJ5%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222026-10-03T00%3A28%3A03Z%22%7D%7D%2C%7B%22key%22%3A%229HAG65ST%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A3004903%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22Duran%20Napolitano%22%2C%22parsedDate%22%3A%222026%22%2C%22numChildren%22%3A1%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%202%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BDuran%20Napolitano%2C%20D.%20%282026%29.%20%26lt%3Bi%26gt%3BLeveraging%20Multiple%20Cause%20of%20Death%20Data%3A%20Application%20to%20chronic%20diseases%20mortality%20in%20four%20countries%20during%20the%20COVID-19%20pandemic%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B.%20%26lt%3Ba%20class%3D%26%23039%3Bzp-DOIURL%26%23039%3B%20href%3D%26%23039%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.82308%5C%2F21025%26%23039%3B%26gt%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.82308%5C%2F21025%26lt%3B%5C%2Fa%26gt%3B%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22journalArticle%22%2C%22title%22%3A%22Leveraging%20Multiple%20Cause%20of%20Death%20Data%3A%20Application%20to%20chronic%20diseases%20mortality%20in%20four%20countries%20during%20the%20COVID-19%20pandemic%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Doris%22%2C%22lastName%22%3A%22Duran%20Napolitano%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22Les%20statistiques%20de%20mortalit%5Cu00e9%20sont%20cruciales%20pour%20surveiller%20la%20sant%5Cu00e9%20des%20populations%2C%20%5Cu00e9valuer%20le%20fardeau%20des%20maladies%20et%20orienter%20les%20politiques%20de%20sant%5Cu00e9%20publique.%20Les%20analyses%20%5Cu00e9pid%5Cu00e9miologiques%20reposent%20traditionnellement%20sur%20la%20cause%20initiale%20du%20d%5Cu00e9c%5Cu00e8s%20%28CID%29%2C%20d%5Cu00e9finie%20comme%20la%20maladie%20ayant%20d%5Cu00e9clench%5Cu00e9%20l%5Cu2019%5Cu00e9volution%20morbide%20conduisant%20directement%20au%20d%5Cu00e9c%5Cu00e8s.%20Cette%20approche%2C%20bas%5Cu00e9e%20sur%20la%20Classification%20internationale%20des%20maladies%2C%20permet%20de%20dresser%20des%20comparaisons%20temporelles%20et%20entre%20pays.Cependant%2C%20avec%20le%20vieillissement%20des%20populations%20et%20l%5Cu2019augmentation%20de%20la%20multimorbidit%5Cu00e9%2C%20un%20nombre%20croissant%20d%5Cu2019%5Cu00e9tudes%20souligne%20les%20limites%20de%20l%5Cu2019approche%20CID%20%5Cu00e0%20identifier%20des%20sch%5Cu00e9mas%20complexes%20de%20mortalit%5Cu00e9.%20Ceci%20fut%20particuli%5Cu00e8rement%20marquant%20durant%20la%20pand%5Cu00e9mie%20de%20COVID-19%2C%20p%5Cu00e9riode%20caract%5Cu00e9ris%5Cu00e9e%20par%20des%20causes%20de%20d%5Cu00e9c%5Cu00e8s%20concomitantes%20et%20par%20des%20perturbations%20majeures%20du%20syst%5Cu00e8me%20de%20sant%5Cu00e9.%20Les%20directives%20ont%20privil%5Cu00e9gi%5Cu00e9%20la%20COVID-19%20comme%20CID%20sur%20le%20certificat%20de%20d%5Cu00e9c%5Cu00e8s%2C%20ce%20qui%20a%20pu%20masquer%20la%20contribution%20d%5Cu2019autres%20maladies.%20De%20ce%20fait%2C%20l%5Cu2019utilisation%20des%20donn%5Cu00e9es%20de%20causes%20multiples%20de%20d%5Cu00e9c%5Cu00e8s%20%28CMD%29%20constitue%20une%20approche%20compl%5Cu00e9mentaire%20integrant%20l%5Cu2019ensemble%20des%20maladies%20mentionn%5Cu00e9es%20sur%20le%20certificat%20et%20offrant%20une%20analyse%20plus%20fine%20des%20dynamiques%20de%20mortalit%5Cu00e9.Cette%20th%5Cu00e8se%20analyse%20la%20mortalit%5Cu00e9%20li%5Cu00e9e%20aux%20maladies%20chroniques%20durant%20la%20pand%5Cu00e9mie%20en%20utilisant%20des%20approches%20pond%5Cu00e9r%5Cu00e9es%20de%20CMD%20pour%20explorer%20trois%20probl%5Cu00e9matiques%20dans%20des%20pays%20%5Cu00e0%20moyen%20et%20haut%20revenus%20%28Suisse%2C%20Br%5Cu00e9sil%2C%20Colombie%2C%20Canada%29.Le%20premier%20article%20a%20quantifi%5Cu00e9%20l%5Cu2019effet%20de%20la%20pand%5Cu00e9mie%20sur%20la%20surmortalit%5Cu00e9%20li%5Cu00e9e%20aux%20maladies%20chroniques%20en%20Suisse.%20%5Cu00c0%20partir%20de%20donn%5Cu00e9es%20de%20mortalit%5Cu00e9%20%282011-22%29%2C%20nous%20avons%20compar%5Cu00e9%20les%20d%5Cu00e9c%5Cu00e8s%20chroniques%20observ%5Cu00e9s%20%5Cu00e0%20ceux%20pr%5Cu00e9dits%20par%20nos%20mod%5Cu00e8les%2C%20constatant%20que%20la%20CID%20sous-estimait%20la%20mortalit%5Cu00e9%2C%20surtout%20lors%20des%20pics%20de%20COVID-19.%20Les%20analyses%20CMD%20ont%20r%5Cu00e9v%5Cu00e9l%5Cu00e9%20jusqu%5Cu2019%5Cu00e0%2030%25%20de%20d%5Cu00e9c%5Cu00e8s%20chroniques%20exc%5Cu00e9dentaires%20suppl%5Cu00e9mentaires%20chez%20les%20personnes%20%5Cu00e2g%5Cu00e9es%20%28%5Cu226580%20ans%29.%20Ainsi%2C%20en%20d%5Cu00e9cembre%202020%2C%20la%20CID%20estimait%20202%20d%5Cu00e9c%5Cu00e8s%20exc%5Cu00e9dentaires%20%28IC95%25%3A%20178%5Cu2013227%29%20contre%20409%20%28IC95%25%3A%20364%5Cu2013454%29%20selon%20les%20CMD%20chez%20les%20femmes%20et%2073%20%28IC95%25%3A%2055%5Cu201392%29%20contre%20290%20%28IC95%25%3A%20255%5Cu2013325%29%20chez%20les%20hommes.%20Ce%20travail%20souligne%20la%20valeur%20ajout%5Cu00e9e%20des%20CMD%20pour%20affiner%20la%20surveillance%20de%20la%20mortalit%5Cu00e9%20en%20contexte%20pand%5Cu00e9mique%2C%20en%20r%5Cu00e9v%5Cu00e9lant%20une%20charge%20de%20morbidit%5Cu00e9%20chronique%20non%20comptabilis%5Cu00e9e.Le%20deuxi%5Cu00e8me%20article%20examine%20la%20mortalit%5Cu00e9%20pour%20plusieurs%20maladies%20au%20Br%5Cu00e9sil%20et%20en%20Colombie.%20%5Cu00c0%20partir%20de%20donn%5Cu00e9es%20nationales%20%282019-22%29%2C%20nous%20avons%20%5Cu00e9tudi%5Cu00e9%20la%20mortalit%5Cu00e9%20standardis%5Cu00e9e%20par%20%5Cu00e2ge%20pour%20les%20n%5Cu00e9oplasmes%2C%20les%20maladies%20de%20l%5Cu2019appareil%20circulatoire%20%28CVD%29%2C%20le%20diab%5Cu00e8te%20%28DM%29%20et%20les%20maladies%20transmissibles.%20Selon%20la%20m%5Cu00e9thode%20utilis%5Cu00e9e%2C%20des%20%5Cu00e9carts%20de%20mortalit%5Cu00e9%20ont%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20observ%5Cu00e9s%20pour%20le%20DB%20et%20les%20CVD.%20De%20plus%2C%20l%5Cu2019%5Cu00e9cart%20pour%20le%20DB%20a%20fortement%20augment%5Cu00e9%20en%202020%20et%202021%2C%20avec%20une%20mortalit%5Cu00e9%2070%25%20plus%20%5Cu00e9lev%5Cu00e9e%20selon%20l%5Cu2019approche%20CMD%20versus%20CID.%20En%20Colombie%2C%20la%20CMD%20a%20d%5Cu00e9pass%5Cu00e9%20la%20CID%20pour%20les%20CVD%20seulement%20en%202020%5Cu201321%2C%20estimant%20environ%201950%20d%5Cu00e9c%5Cu00e8s%20suppl%5Cu00e9mentaires%20chez%20les%20hommes%20et%201560%20chez%20les%20femmes.%20Ce%20travail%20renforce%20la%20pertinence%20de%20l%5Cu2019approche%20CMD%20et%20%5Cu00e9tend%20son%20application%20%5Cu00e0%20l%5Cu2019Am%5Cu00e9rique%20latine.Le%20dernier%20article%20s%5Cu2019appuie%20sur%20ces%20r%5Cu00e9sultats%20pour%20examiner%20l%5Cu2019impact%20de%20ces%20m%5Cu00e9thodes%20sur%20d%5Cu2019autres%20indicateurs%2C%20comme%20les%20in%5Cu00e9galit%5Cu00e9s%20sociales.%20%5Cu00c0%20partir%20d%5Cu2019une%20cohorte%20canadienne%2C%20nous%20avons%20%5Cu00e9tudi%5Cu00e9%20les%20in%5Cu00e9galit%5Cu00e9s%20en%20%5Cu00e9ducation%20sur%20la%20survie%20au%20cancer%20en%20utilisant%20l%5Cu2019approche%20CMD%20dans%20un%20cadre%20de%20risques%20concurrents%20et%20en%20%5Cu00e9valuant%20l%5Cu2019impact%20de%20la%20pand%5Cu00e9mie%20sur%20ces%20estimations.%20Nos%20r%5Cu00e9sultats%20sont%20presque%20identiques%20pour%20les%20deux%20m%5Cu00e9thodes%20et%20sont%20coh%5Cu00e9rents%20avec%20les%20in%5Cu00e9galit%5Cu00e9s%20rapport%5Cu00e9es.%20Les%20%5Cu00e9carts%20absolus%20entre%20groupes%20se%20sont%20accentu%5Cu00e9s%20au%20fil%20du%20temps%20%28diff%5Cu00e9rence%20d%5Cu2019incidence%20cumul%5Cu00e9e%20de%2012%25%20%5Cu00e0%202%20et%2015%25%20%5Cu00e0%205%20ans%29.%20Aucun%20changement%20notable%20n%5Cu2019a%20%5Cu00e9t%5Cu00e9%20observ%5Cu00e9%20pour%20les%20in%5Cu00e9galit%5Cu00e9s%20au%20d%5Cu00e9but%20de%20la%20pand%5Cu00e9mie.Dans%20l%5Cu2019ensemble%2C%20ma%20th%5Cu00e8se%20illustre%20la%20capactit%5Cu00e9%20des%20CMD%20%5Cu00e0%20am%5Cu00e9liorer%20l%5Cu2019analyse%20et%20la%20surveillance%20de%20la%20mortalit%5Cu00e9%20par%20cause%20sp%5Cu00e9cifique%20et%20d%5Cu00e9montre%20son%20utilit%5Cu00e9%20durant%20la%20pand%5Cu00e9mie%20dans%20des%20contextes%20vari%5Cu00e9s%22%2C%22date%22%3A%222026%22%2C%22section%22%3A%22%22%2C%22partNumber%22%3A%22%22%2C%22partTitle%22%3A%22%22%2C%22DOI%22%3A%2210.82308%5C%2F21025%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22https%3A%5C%2F%5C%2Fhdl.handle.net%5C%2F20.500.14905%5C%2F138782%22%2C%22PMID%22%3A%22%22%2C%22PMCID%22%3A%22%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22en%22%2C%22collections%22%3A%5B%22P5VPCIJ5%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222026-10-02T23%3A51%3A15Z%22%7D%7D%2C%7B%22key%22%3A%22KDEYYKW5%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A3004903%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22Batisse%22%2C%22parsedDate%22%3A%222026-04%22%2C%22numChildren%22%3A1%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%202%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BBatisse%2C%20E.%20%282026%29.%20%26lt%3Bi%26gt%3BExposure%20to%20ultrafine%20particles%20in%20Canadian%20cities%3A%20social%20distribution%20and%20health%20effects%20across%20the%20life%20course.%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B%20%5BTh%26%23xE8%3Bse%20de%20doctorat%2C%20McGill%20University%5D.%20%26lt%3Ba%20class%3D%26%23039%3Bzp-DOIURL%26%23039%3B%20href%3D%26%23039%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.82308%5C%2F55653%26%23039%3B%26gt%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.82308%5C%2F55653%26lt%3B%5C%2Fa%26gt%3B%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22thesis%22%2C%22title%22%3A%22Exposure%20to%20ultrafine%20particles%20in%20Canadian%20cities%3A%20social%20distribution%20and%20health%20effects%20across%20the%20life%20course.%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Emmanuelle%22%2C%22lastName%22%3A%22Batisse%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22Outdoor%20air%20pollution%20is%20a%20complex%20mixture%20of%20pollutants%20comprised%20of%20particles%20and%20gases%20that%20varies%20in%20composition%20across%20time%20and%20space.%20It%20has%20been%20linked%20to%20millions%20of%20premature%20deaths%20and%20years%20of%20healthy%20life%20lost%20worldwide.%20Fine%20particulate%20matter%20%28PM2.5%29%2C%20a%20major%20component%20of%20outdoor%20air%20pollution%2C%20has%20been%20extensively%20studied.%20However%2C%20in%20Canadian%20cities%2C%20the%20within-city%20spatial%20distribution%20of%20PM2.5%20is%20relatively%20homogenous%2C%20and%20mass%20concentrations%20are%20low.%20In%20contrast%2C%20ultrafine%20particles%20%28UFPs%2C%20diameter%20%5Cu2264100nm%29%20are%20emitted%20in%20large%20quantities%20by%20local%20sources%20and%20exhibit%20large%20spatial%20variability%20over%20short%20distances%20in%20urban%20areas.%20Because%20of%20their%20smaller%20size%2C%20UFPs%20can%20reach%20vital%20organs%2C%20including%20the%20placenta%20and%20the%20brain.%20Increasing%20evidence%20supports%20adverse%20health%20effects%20associated%20with%20exposure%20to%20ambient%20UFPs.%20Yet%2C%20UFPs%20remain%20understudied%20and%20unregulated.%20The%20overall%20aim%20of%20this%20thesis%20is%20to%20generate%20new%20evidence%20on%20environmental%20inequities%20and%20the%20life-course%20health%20impacts%20of%20UFP%20exposures%2C%20using%20novel%20high-resolution%20exposure%20surfaces%20for%20UFP%20number%20concentrations%20and%20UFP%20size%20developed%20for%20Montreal%20and%20Toronto%2C%20Canada.%20In%20Manuscript%201%2C%20we%20created%20vulnerability%20clusters%20using%20K-means%20clustering%20analyses%2C%20based%20on%20aggregated%20indicators%20from%20the%20Canadian%20Census%20of%20Population%20%282006%20and%202021%29.%20We%20observed%20high%20spatial%20variability%20in%20population-weighted%20UFP%20concentrations%20at%20the%20dissemination%20area%20level%20%28Median%20%5BIQR%5D%20in%20Montreal%3A%2013%2C583%20%5B5764%5D%20particles%5C%2Fcm3%3B%20Toronto%3A%2011641%20%5B3857%5D%20particles%5C%2Fcm3%29.%20Lower%20median%20UFP%20concentrations%20were%20observed%20in%20advantaged%20areas%20in%20both%20cities%2C%20though%20inequities%20were%20generally%20low%20to%20moderate%20and%20context%20dependent.%20Notably%2C%20high%20priority%20areas%20for%20the%20double%20burden%20of%20vulnerability%20and%20high%20outdoor%20UFP%20concentrations%20were%20located%20near%20local%20emission%20sources%20in%20both%20cities.In%20Manuscript%202%2C%20we%20leveraged%20a%20new%20linkage%20of%20birth%20data%20to%20pediatric%20cancer%20and%20tax%20data%20to%20constitute%20a%20population-based%20birth%20cohort%20in%20which%20participants%20are%20followed%20for%20cancer%20outcomes%20from%20birth%20to%2014%20years%20of%20age%20%28N%3D~965%2C000%20births%2C%201999-2020%29.%20We%20used%20Cox%20proportional%20hazards%20models%20to%20estimate%20associations%20between%20outdoor%20prenatal%20and%20postnatal%20exposure%20to%20UFPs%20and%20the%20incidence%20of%20childhood%20cancer.%20We%20observed%20small%20positive%20associations%20between%20a%2010%2C000%20particles%5C%2Fcm3%20increase%20in%20UFPs%20and%20acute%20lymphoblastic%20leukemia%20%28Hazard%20Ratio%2C%20HR%20%3D%201.11%2C%2095%25%20CI%3A%200.93%2C%201.33%29%20as%20well%20as%20neuroblastoma%20%28HR%20%3D%201.16%2C%2095%25%20CI%3A%200.85%2C%201.58%29.%20UFP%20exposures%20were%20not%20associated%20with%20increased%20risks%20of%20other%20childhood%20cancers.In%20Manuscript%203%2C%20we%20conducted%20a%20retrospective%20cohort%20study%20among%202.1%20million%20adults%20from%20the%20Canadian%20Census%20Health%20and%20Environment%20Cohorts%20%28CanCHECs%2C%201991-2016%29.%20Associations%20between%20long-term%20exposure%20to%20UFPs%20and%20mortality%20from%20neurodegenerative%20diseases%20were%20estimated%20using%20Cox%20proportional%20hazards%20models%2C%20with%20and%20without%20inverse%20probability%20of%20censoring%20weights%20for%20competing%20events.%20For%20each%2010%2C000%20particles%5C%2Fcm3%20increase%20in%20UFPs%2C%20the%20estimated%20HR%20for%20dementia%20mortality%20was%201.22%20%2895%25%20CI%3A%201.17%2C%201.27%29.%20Exploratory%20analyses%20revealed%20stronger%20associations%20for%20vascular%20dementia%20%28HR%20%3D%201.49%2C%2095%25%20CI%3A%201.27%2C%201.76%29%2C%20a%20form%20of%20dementia%20linked%20to%20cerebrovascular%20pathology.%20These%20associations%20were%20biased%20toward%20the%20null%20when%20UFP%20size%20was%20omitted%20from%20the%20models.%20No%20association%20was%20observed%20for%20Parkinson%5Cu2019s%20disease%20and%20amyotrophic%20lateral%20sclerosis%20in%20this%20study.%20Overall%2C%20these%20findings%20provide%20new%20insights%20into%20the%20complex%20distribution%20of%20UFPs%20across%20vulnerable%20urban%20communities%20and%20identify%20adverse%20health%20effects%20of%20UFPs%20for%20under-researched%20yet%20high-burden%20diseases%20that%20develop%20across%20the%20life%20course%2C%20independent%20of%20other%20co-pollutants.%20Given%20that%20UFPs%20are%20unregulated%20and%20differ%20substantially%20from%20other%20regulated%20air%20pollutants%2C%20these%20results%20underscore%20the%20need%20for%20targeted%20policies%20to%20monitor%20and%20reduce%20UFP%20exposure%2C%20which%20may%20in%20turn%20yield%20meaningful%20public%20health%20benefits%20for%20urban%20populations.%22%2C%22thesisType%22%3A%22Th%5Cu00e8se%20de%20doctorat%22%2C%22university%22%3A%22McGill%20University%22%2C%22date%22%3A%222026-04%22%2C%22DOI%22%3A%2210.82308%5C%2F55653%22%2C%22ISBN%22%3A%22%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22https%3A%5C%2F%5C%2Fhdl.handle.net%5C%2F20.500.14905%5C%2F140838%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22en%22%2C%22collections%22%3A%5B%22P5VPCIJ5%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222026-10-02T23%3A48%3A17Z%22%7D%7D%2C%7B%22key%22%3A%22VNYYZ6DE%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A3004903%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22Laplante%20and%20Blouin%22%2C%22parsedDate%22%3A%222026-08-26%22%2C%22numChildren%22%3A1%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%202%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BLaplante%2C%20B.%2C%20%26amp%3B%20Blouin%2C%20J.%20%282026%29.%20The%20recent%20decline%20in%20women%26%23×2019%3Bs%20fertility%20intentions%20in%20Canada%3A%20The%20shift%20in%20the%20intention%20schedule%20and%20the%20puzzle%20for%20family%20policy.%20%26lt%3Bi%26gt%3BDemographic%20Research%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B%2C%20%26lt%3Bi%26gt%3B55%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B%2C%20371%26%23×2013%3B412.%20%26lt%3Ba%20class%3D%26%23039%3Bzp-DOIURL%26%23039%3B%20href%3D%26%23039%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.4054%5C%2FDemRes.2026.55.12%26%23039%3B%26gt%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.4054%5C%2FDemRes.2026.55.12%26lt%3B%5C%2Fa%26gt%3B%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22journalArticle%22%2C%22title%22%3A%22The%20recent%20decline%20in%20women%5Cu2019s%20fertility%20intentions%20in%20Canada%3A%20The%20shift%20in%20the%20intention%20schedule%20and%20the%20puzzle%20for%20family%20policy%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Beno%5Cu00eet%22%2C%22lastName%22%3A%22Laplante%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Julie%22%2C%22lastName%22%3A%22Blouin%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22Volume%2055%20-%20Article%2012%20%7C%20Pages%20371%5Cu2013412%22%2C%22date%22%3A%222026%5C%2F08%5C%2F26%22%2C%22section%22%3A%22%22%2C%22partNumber%22%3A%22%22%2C%22partTitle%22%3A%22%22%2C%22DOI%22%3A%2210.4054%5C%2FDemRes.2026.55.12%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22https%3A%5C%2F%5C%2Fwww.demographic-research.org%5C%2Farticles%5C%2Fvolume%5C%2F55%5C%2F12%22%2C%22PMID%22%3A%22%22%2C%22PMCID%22%3A%22%22%2C%22ISSN%22%3A%221435-9871%22%2C%22language%22%3A%22en%22%2C%22collections%22%3A%5B%223MRI6CI8%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222026-10-02T23%3A44%3A48Z%22%7D%7D%5D%7D
Maréchal, R. (2026). Sédentarité des personnes aînées : seuils critiques et impacts métaboliques. https://doi.org/10.71892/11143/1822
Duran Napolitano, D. (2026). Leveraging Multiple Cause of Death Data: Application to chronic diseases mortality in four countries during the COVID-19 pandemic. https://doi.org/10.82308/21025
Batisse, E. (2026). Exposure to ultrafine particles in Canadian cities: social distribution and health effects across the life course. [Thèse de doctorat, McGill University]. https://doi.org/10.82308/55653
Laplante, B., & Blouin, J. (2026). The recent decline in women’s fertility intentions in Canada: The shift in the intention schedule and the puzzle for family policy. Demographic Research, 55, 371–412. https://doi.org/10.4054/DemRes.2026.55.12

Partenaires